stat counter
  • امروز : دوشنبه, ۶ بهمن , ۱۳۹۹
  • برابر با : Monday - 25 January - 2021

تیتر خبرها

آمار کرونا همدان ۶ بهمن، یک فوتی و ۱۵ ابتلای جدید آمار کرونا استان فارس ۶ بهمن؛ ۵ فوتی و ۴۸ ابتلای جدید دستگاه امحای زباله چینی آماده نصب است عدم فعالیت اتوبوس‌های بخش خصوصی در حمل و نقل عمومی جشنواره ملی «برای مادر» برگزار می‌شود آمار دختران و پسران مجرد نگران کننده است/ ضرورت الگو گیری زوج های جوان از سبک زندگی فاطمی کاهش نرخ بیکاری قم به ۸ درصد در پایان فصل پاییز ۹۹/ بازگشت ۳۰ واحد صنعتی راکد با اشتغال ۵۲۰ نفر و سرمایه گذاری ۶۱۲ میلیارد تومانی به مدار تولید از ابتدای سال جاری حل مشکلات اقتصادی در گرو ساماندهی مدیریت بازار ارز شیب نزولی شیوع کرونا در قم کند شده است/ ضرورت همراهی مردم با دستورالعمل های بهداشتی جهت مقابله با موج جدید شیوع کرونا استکبار در انتظار پاسخ کوبنده شهادت سردار سلیمانی باشد/هویت دینی هدف دشمنان در تقابل با ایران ظرفیت سوزاندن ۱۰ تنی زباله در قم با دستگاه زباله‌سوز/بهای خدمات زباله‌های عفونی افزایش یافت هیئت‌های عزاداری استان در ایام فاطمیه پروتکل‌های بهداشتی را به‌خوبی رعایت کردند ۱۰۰ درصد نهاده‌های مرغداری‌های قم تأمین‌ شد غربالگری تلفنی ۱۰هزار شهروند قمی درطرح شهید سلیمانی مبارزه ووشوکاران قمی برای نخستین بار در لیگ برتر ضرورت حمایت از استعدادها و نخبگان برای حل مشکلات اجتماعی جوزپ بورل فوریه به مسکو می‌رود اتلتیکومادرید در مسیر ۱۰۰ امتیازی شدن قرار دارد اتلتیکومادرید در مسیر ۱۰۰ امتیازی شدن قرار دارد در صورت افزایش قیمت با تولیدکنندگان مصالح سنگی برخورد قانونی خواهد شد  پاسخگوی نیازهای فزاینده حوزه ارتباطات باشیم فرانک لمپارد از هدایت چلسی برکنار شد جهانگیری :وزارت نیرو برای تامین آب شرب در تابستان برنامه ریزی کند نوسازی ناوگان سواری کرایه بین‌شهری با محصولات ایران‌خودرو برخورد قانونی با تولیدکنندگان مصالح سنگی در صورت افزایش قیمت درخواست شرکت پست برای توزیع مرسولات نمایشگاه کتاب محدودیت در تامین برق از فردا/ جداول خاموشی اعلام می شود افزایش صادرات ایران به اتحادیه اوراسیا  صرفه جویی ارزی ۴۰۰ میلیون یورویی با بومی سازی مخازن میعانات گازی خط سوم انتقال برق ارمنستان به زودی بهره‌برداری می‌شود آخرین وضعیت کرونا در کاشان (ششم بهمن ماه ۹۹)/ اینفوگرافیک پایانه مسافربری مرودشت به بهره برداری می‌رسد آمار کرونا ایلام ۶ بهمن؛ بدون فوتی، ۲۳ ابتلای جدید آمار کرونا اردبیل ۶ بهمن؛ ۴ فوتی و ۲۴ ابتلای جدید آمار کرونا کرمان ۶ بهمن؛ ۲ فوتی و ۱۶ ابتلای جدید پیروزی نماینده هندبال فارس مقابل تبریزدر لیگ برتر جوانان مرگ کارگر ساختمانی در کارخانه سیمان داراب ۷۶ میلیارد ریال تخلف عمده فروشان در فارس توقف خاکبرداری غیر مجاز در اراضی ملی سپیدان احیاء ۳۵۰ هکتار از عرصه‌های طبیعی استهبان توسعه فناوری‌های آب و انرژی و ایجاد زیست بوم هوشمندسازی ناوگان حفاری شتاب می‌گیرد جذب ۱۰ هزار نیروی جویای کار در طرح ۲۸ مخزن نفتی فناوری‎های نوظهور حوزه آب و فاضلاب معرفی می‌شوند موتور قطب دیتاسنتر کشور ماه جاری روشن می‌شود آمار کرونا کردستان ۶ بهمن؛ ۲ فوتی و ۵۰ ابتلای جدید نظری: میلیچ برمی‌گردد/ نمی‌خواهم قایدی و دیاباته را از دست دهیم تیم منتخب تاریخ PSG از نگاه نیمار ویدئو / تجمع بازنشستگان مقابل سازمان برنامه و توضیحات نوبخت برداشت نارنگی از باغات «سیاهو» – هرمزگان افزایش معاملات و قیمت مسکن در دی ماه 

  • کد خبر : 210434
  • ۰۲ دی ۱۳۹۹ - ۳:۲۰
1

زلزله دماوند و آتشفشان دماوند

زلزله دماوند و آتشفشان دماوند

زمین‌لرزه‌های مهم تاریخی و باستانی در این منطقه و زمین‌لغزش‌های بزرگ که دره‌های بلده، هراز (به‌ویژه در منطقه اسک) و لاسم را به تکرار در تاریخ مسدود کرده‌اند، همگی تحت تأثیر فعالیت آتشفشانی سامانه دماوند بوده‌اند.

قلم | qalamna.ir :
مهدی زارع| زلزله ساعت ۳:۰۵ بامداد شنبه ۲۹ آذر ۹۹ با بزرگای ۴ در دماوند ششمین زلزله با بزرگای بیش از ۳.۵ بود که از اولین ساعت ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۹ در شش ماه و ۱۰ روز گذشته رخ داده است. از این زلزله‌ها حداقل اولین رخداد در همان ۱۹ اردیبهشت ۹۹ بود و زلزله کوچک با بزرگای ۴ در نیمروز هفتم خرداد ۹۹ و همین رخداد بامداد ۲۹ آذر ۹۹ در محدوده رومرکزی و بعضی از بخش‌های تهران حس شده‌اند.
 
در ساعت ۲۳:۳۰ پنجشنبه‌شب ۱۹ خرداد ۹۹ زلزله‌ای به بزرگای ۲.۹ اتفاق افتاد که البته کسی احساس نکرد و ۴۸ دقیقه بعد از نیمه‌شب زلزله‌ای به بزرگای ۴.۹ اتفاق افتاد و با توجه به اینکه محل اصلی آن شرق تهران یعنی منطقه دماوند بود، تهران را لرزاند. عامل این زلزله گسل مشا بود.
 
گسل مشا از مهم‌ترین گسل‌های جنوب البرز است. گسل مشا در ۳۵ کیلومتری شمال‌شرقی تهران از روستای کلان رد می‌شود. روستای کلان جایی است که تأسیسات سازمان آب یعنی تونل لار-کلان از آنجا خارج می‌شود و آب دریافتی از مخزن سد لار -درصورتی‌که البته آبی وجود داشته باشد! – وارد کانال سد لتیان می‌شود.
 
دو گسل مشا و گسل شمال تهران در این روستا به هم می‌رسند و تلاقی می‌کنند. در ۱۰ کیلومتری جنوب محل تلاقی دو گسل شمال تهران و مشا شهر جدید پردیس ساخته شده است. این منطقه مجاور شهر‌های دماوند، بومهن و رودهن و آبعلی است که سر‌جمع حدود ۳۰۰ هزار نفر جمعیت دارند.
 
گسل مشا هم از نظر توان لرزه‌زایی اهمیت دارد و هم از نظر تعداد جمعیت ساکن در حریم و پیرامون گسل. این همان گسلی است که در سال ۱۸۳۰ میلادی -۱۹۰ سال پیش- زلزله‌ای به بزرگای ۷ را موجب شد. زلزله ۱۸۳۰ دماوند به شهر تهران در اواخر دوره فتحعلی‌شاه و به ارگ حکومتی، کاخ گلستان، بازار و بخشی از سفارتخانه‌ها آسیب زد.
 
دو بار دیگر زلزله‌هایی متوسط روی گسل مشا گزارش شده‌اند: زلزله ۱۹۳۰ (۱۳۰۹ ش) آه-مبارک‌آباد، که موجب خسارت و تلفاتی در محدوده روستای آه و شهر آبعلی و روستای مبارک‌آباد در ابتدای جاده هراز در دوره پهلوی اول شد. نگارنده در پژوهشی در آبان ۱۳۷۳ موفق شد تا با بعضی از بازماندگان سالخورده زلزله ۱۳۰۹ ش در محل روستای مبارک‌آباد آبعلی گفتگو کند.
 
زلزله مهم دیگر که اتفاقا موجب لرزش تهران نیز شد و نگارنده نیز آن را حس کرد، زلزله متوسط اول بهمن ۱۳۶۸ است. زلزله به همین اندازه متوسط یا بزرگ‌تر (شدید با بزرگای ۶ و اصلی با بزرگای ۷) در گسل مشا یا گسل شمال تهران با یک احتمال علمی می‌تواند رخ دهد.
 
قطعه جنباشده در زلزله‌های سال ۱۳۹۹ در منطقه دماوند و قطعه‌های مجاور آن می‌توانند کاندیدای رویداد‌های بعدی باشند. این منطقه به محدوده مخروط آتشفشانی دماوند بسیار نزدیک است. فاصله افقی و هوایی شهر دماوند تا قله آتشفشانی دماوند حدود ۲۰ کیلومتر است.

شیب گسل مشا نیز به سمت شمال (به زیر توده آتشفشانی مخروط فعال دماوند) است. فعالیت و جابه‌جا‌شدن گدازه‌های دماوند موجب تحریک گسل‌های اطراف اتاق گدازه جوان دماوند می‌شود. آتشفشان دماوند فعال است؛ آخرین فوران آن حدود هفت هزار سال قبل رخ داده است و تظاهراتی مثل آب گرم، دود و بخار‌هایی که از آن بیرون می‌آید، نشان می‌دهد که مجموعه‌ای پویا و پرتکاپوست.

 
البته از نظر فوران گدازه فعلا شواهدی برای نشان‌دادن رویداد قریب‌الوقوع فوران گدازه -تا حدی که امکان بررسی تا امروز وجود داشته- در دست نیست؛ ولی هیچ‌گاه نباید فراموش کرد که در این سامانه آتشفشانی می‌توانیم روزی شاهد فوران گدازه هم باشیم.
 
از آخرین پژوهش‌های انجام‌شده در این زمینه، مطالعه دکتر «مالک مؤمنی» و استاد «ماداری یاگا» است که در اکتبر ۲۰۲۰ منتشر شد. آن‌ها با مطالعه زلزله‌های ۱۹ اردیبهشت ۹۹ دماوند و پس‌لرزه‌های بعد از آن نشان دادند که این زلزله‌ها در محدوده ژرفای بین ۱۵ کیلومتر تا هشت کیلومتر اتفاق افتاده‌اند. بیشتر زمین‌لرزه‌های دهه اخیر نیز در همان ژرفا و در محدوده قطعه شرقی گسل مشا رخ داده‌اند.
 
این محدوده تقریبا همان بخش از پوسته سخت فوقانی البرز است که لایه لرزه‌زا پتانسیل تولید زمین‌لرزه‌های بزرگ را نیز دارد. انرژی لرزه‌ای ناشی از رخداد زلزله در این محدوده می‌تواند به تهران برسد و ساختمان‌های بلند را تحت تأثیر قرار دهد.
 
مطالعات قبلی وجود اتاق داغ ماگمایی جوان دماوند را در جنوب غربی دهانه کنونی قله دماوند نشان می‌دهد. پیش‌تر دکتر «مجتبی نقوی» دانشجوی سابق این‌جانب و دکتر «شمالی» در پژوهش‌های خود بر روی زلزله‌های ثبت‌شده در البرز نشان دادند که محدوده جنوب غرب قله دماوند از نظر زمین‌ساختی فعالیت بیشتری نشان می‌دهد.
 
محفظه قدیمی ماگمای دماوند به سمت شمال-شمال‌شرقی دهانه به‌عنوان بخش خنک مخروط شناخته می‌شود. «مؤمنی» و «ماداری یاگا» بر این باورند که محفظه گدازه جوان موجود ممکن است فشار منفذی را بر روی گسل مشا کم کرده و با کاهش تنش قائم روی گسل، لغزش‌های امتدادلغز چپ‌گرد رخ می‌دهد.
 
این اتفاق‌ها هم به صورت زلزله‌های کوچک تا متوسط ۱۹ اردیبهشت تا ۲۹ آذر ۹۹ رخ داده و هم به صورت زلزله‌های شدیدتر می‌تواند رخ دهد. ضمنا تمرکز زلزله‌ها بر روی این قطعه شرقی گسل مشا نشان دیگری است از تحت تأثیر بودن سامانه گسلی مشا از فعالیت‌های اتاق ماگمایی جوان دماوند.
 
زمین‌لرزه تاریخی ۱۸۳۰ و زلزله‌های ۱۹۳۰، ۱۹۵۵ و ۱۹۸۳ (نوروز ۱۳۶۲ بایجان) در جنوب مخروط دماوند ممکن است در نتیجه تحریک گسلش به دلیل جابه‌جا‌شدن گدازه در اتاق ماگمایی رخ داده باشد.
 
نگارنده در پژوهشی با دکتر «سیدرضا مهرنیا» در سال ۱۳۸۹ بر پایه برداشت‌های ژئوفیزیکی نشان دادند که محدوده تحت اثر مخروط دماوند ناحیه‌ای گسترده از محدوده پردیس و رودهن تا دماوند و فیروزکوه و دره لاسم از جنوب تا شرق مخروط و دره لار در غرب و دره بلده در شمال مخروط دماوند را شامل می‌شود.
 
زمین‌لرزه‌های مهم تاریخی و باستانی در این منطقه و زمین‌لغزش‌های بزرگ که دره‌های بلده، هراز (به‌ویژه در منطقه اسک) و لاسم را به تکرار در تاریخ مسدود کرده‌اند، همگی تحت تأثیر فعالیت آتشفشانی سامانه دماوند بوده‌اند.
هشتگ: , , , , , , , , , , , , ,

دیدگاه کاربران

ملاحظات ارسال دیدگاه
  • نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد.
  •  نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
 

استفاده از اخبار با ذکر منبع وبگاه خبری قلم مجاز است.

2011 - 2020 ©
Qalam News Agency qalamna.ir . All rights reserved